Baza wiedzy Lean

 

Siedem, osiem, a może dziewięć marnotrawstw

Jako, że Lean obiegł już pół świata i trafiał pośród różne społeczeństwa i kultury, w pewnym momencie odkryte przez japońskich pracowników marnotrawstwa uzupełniano o inne, które mają być sposobem na jeszcze lepsze zrozumienie transformacji Lean. Jednak, jeśli słyszałeś na szkoleniu „tylko” o siedmiu marnotrawstwach, wcale nie oznacza to, że prowadzący nie nadąża za Leanem. Może być wręcz przeciwnie, nie daje się ponieść modzie na dodawanie swojej teorii do opracowanych przez japońskich inżynierów działań i uznaje, że wypływają one z kultury Lean w firmie. Jakie zagadnienia kryją się pod ósmym i dziewiątym marnotrawstwie?
Dwa dodatkowe marnotrawstwa określane są mianem „miękkich”. Są to między innymi stracona kreatywność pracowników oraz stracony rynek. Co rozumiemy pod pojęciem straconej kreatywności? Jest to niewielkie zaangażowanie pracowników w eliminację marnotrawstw i ich „zamknięcie się” na zmiany oraz brak współpracy w usprawnianiu procesów. Stan taki spowodowany jest przez środowisko pracy w firmie. Marnotrawstwo to wynika z wcześniejszego braku szacunku dla pracowników lub stosowania zasady nieomylności kierownictwa, kultury firmy skupionej na szybkości i wypełnianiu norm, a nie rozwoju pracowników i procesów. Pracownik ma przeświadczenie (poparte zachowaniem zarządzających wobec niego), że jego jedynym zadaniem jest siedzieć cicho i pracować tak jak mu nakazano. Akcentowanie utraconej kreatywności jest przypomnieniem o tym, że to pracownik stanowi najdroższy kapitał firmy. Pracownik obsługujący przekazaną mu maszynę lub wykonujący stale zlecone obowiązki, jest największą skarbnicą wiedzy o wszelkich nieprawidłowościach występujących w jego pracy. Ósme marnotrawstwo, to także spojrzenie na pracownika w szerszym kontekście jego życia. Wygrywają ci zarządzający, którzy dostrzegą, że ich załoga poza pracą musi zmagać się z tymi samymi, a czasem nawet większymi problemami niż kierownicy i dyrektorzy firm. Rozwiązując życiowe problemy w korzystny dla siebie sposób, wykorzystują swoją kreatywność, której jednocześnie nie mogą pokazać w swojej pracy. Co więcej, często jest ona ukryta i wykorzystywana przeciwko pracodawcy – np. poprzez ukrywanie błędów, gdy osiągnięto założoną w planie normę. W zestawie marnotrawstw określonych przez Taichi Ohno stracona kreatywność załogi nie występowała, gdyż w jego czasach japońskie społeczeństwo było ciągle silnie wiązane z kolektywnym modelem życia. Najmniejszą jednostkę społeczeństwa Japończycy widzieli jako „my” (my – rodzina, my – zespół). Tak też odbudowując swój kraj i przemysł po wojnie podejmowali zakładowe decyzje. Ósme marnotrawstwo jest więc przypomnieniem zarządzającym z pozostałej części świata (m.in. USA, Europy Zachodniej, czy Polski) o potrzebie bycia przywódcą, a nie karcącym dozorcą oraz współpracy z załogą, aby w ten sposób przyczynić się do rozwoju firmy.
Jakie są sposoby eliminacji marnotrawstwa ukrytego pod szyldem utraconej kreatywności?
Jest to przede wszystkim praca poprzez szkolenia nad mentalnością kadry zarządzającej, która poprzez swoje zachowanie będzie w stanie zwiększyć otwartość załogi i obudzić ich pomysłowość. W trakcie pracy pomogą nam również narzędzia takie jak Kaizen, Kółka Jakości, wspólne rozwiązywanie problemów oraz cykliczne spotkania przy tablicach wizualizujących obecny stan pracy/produkcji/firmy.

Dziewiąte marnotrawstwo określone, jako utracony rynek, związane jest z możliwościami, które firma mogłaby uzyskać, gdyby nie poświęcała czasu na czynności, które są marnotrawstwem. Jeżeli pracownicy kolejny raz muszą rozmawiać z klientem na temat ponownej reklamacji, nie mogą w tym czasie zająć się zdobywaniem nowych obszarów rynku. Mała efektywność procesu powoduje ograniczenia (brak miejsca na hali, niewystarczające moce produkcyjne) blokujące przyjęcie dodatkowych zleceń lub rozwinięcia produkcji nowej rodziny. Jest to też obszar rynku, który może przejąć konkurencja, jeżeli nie znajdą się sposoby na zagospodarowanie go przez naszą firmę.

Utracony rynek - 7,8, a może 9 marnotrawstw
W publikacjach pojawiają się także inne rodzaje marnotrawstw takie jak obwinianie, które jest stratą/marnotrawstwem czasu na poszukiwanie winnego błędów, problemów oraz karcenie go za niego. Możemy spotkać także marnotrawstwo bazujące na połączeniu doświadczeń Taichi Ohno z zagadnieniami TQM. Jest to wyprodukowanie takiego produktu, którego klient od nas nie oczekuje. Wysuwaną podpowiedzią jest w tym przypadku przyłożenie większej wagi do głosu konsumenta, który kreuje rynek dla danego produktu. Innym uzupełnieniem listy jest włączenie w poczet dziewięciu marnotrawstw „straconej energii”. Pojęcie jest szeroko rozumiane. Dodając to marnotrawstwo przedsiębiorstwo podkreśla, że jednym z dziewięciu priorytetów jest eliminacja strat wszelkiego rodzaju środków zapewniających utrzymanie przedsiębiorstwa i produkcji – m.in. energii elektrycznej, wody, sprężonego powietrza, ogrzewania.

Powyższe zagadnienia warto mieć na uwadze, jednak nie warto przedwcześnie i na siłę definiować swoich, dodatkowych marnotrawstw. Podstawą jest skupienie się na siedmiu marnotrawstwach, których eliminacja przyniosła wiele korzyści Toyocie i tysiącom przedsiębiorstw na całym świecie. Choć dodatkowe marnotrawstwa wskazują punkty, dzięki którym możemy zwiększyć wartość naszej firmy, należy podejść do nich z rozsądkiem. Eliminując każde z nich warto pamiętać, że Lean nie polega na wielkich inwestycjach, ale na stopniowym i ciągłym udoskonalaniu procesów. Warto myślami powrócić raz jeszcze do Japonii, do roku 1950 i krok po kroku szukać nadprodukcji, błędów, oczekiwania, zbędnych ruchów, zbędnego transportu, zbędnych procesów oraz zapasów. Zarówno w hali produkcyjnej, jak i w dziale projektowym, marketingu, czy planowania. A strategię rozwoju firmy oprzeć o czytelne Hoshin Kanri i szacunek dla pracujących w przedsiębiorstwie ludzi. Wtedy marnotrawstwa będą eliminowane stale i efektywnie.
Krzysztof Bednarz


Przeczytaj również o Lean

  • Wdrożenie TPM krok po kroku

    tpm-krok-po-kroku

    Osiem filarów TPM określonych przez JIPM (Japan Instytut of Plant Management) to obszary, których usprawnienie pomoże w redukcji awarii maszyn, zmniejszy produkcję wadliwych detali oraz pozwoli zapobiegać wypadkom. Wdrożenie TPM-u może być realizowane w przedstawionych przez ten japoński instytut krokach.

  • Problem Solving – rozwiązywanie problemów w Lean

    problem-solving

    Na czym polega rozwiązywanie problemów w Leanie? Odpowiedź wydaje się oczywista – „polega na znalezieniu przyczyny problemu i jej wyeliminowaniu”. W poniższym artykule rozwiniemy sens powyższego stwierdzenia i przedstawimy co jest kluczem w skutecznym zmniejszaniu ilości błędów w pracy, dzięki tzw. technikom „problem solving”.

  • Czym się różni Lean i Six Sigma?

    lean-i-six-sigma-roznice

    Lean i Six Sigma pojawiają się wspólnie podczas konferencji poruszających tematykę Lean Management, jak i na stronach firm konsultingowych. Mimo, że różnice między nimi są diametralne, do obiegu wprowadzono nawet hybrydę zwaną Lean Six Sigma, która ma być połączeniem najlepszych cech jednego i drugiego podejścia. Poniżej przedstawiamy krótko, czym różnią się obie metodologie rozwoju przedsiębiorst ...

  • Ciągłe Doskonalenie w procesach usługowych w HR.

    ciagle-doskonalenie-w-procesach-uslugowych-w-hr

    Metodologia Ciągłego Doskonalenia Lean Six Sigma została pierwotnie opracowana na potrzeby procesów produkcyjnych, jednak równie dobrze sprawdza się w procesach usługowych. Jedną z kluczowych różnic między produkcją a usługami jest to, że w produkcji produkty są namacalne, mogą być przechowywane i sprawdzane pod kątem zapewnienia jakości zanim dotrą one do klienta. Usługi są dostarczane w czasie r ...

Komentarze





Śledź nas w social media Aktualności  
Zapowiedź: VII Konferencja SPIN

Stowarzyszenie SPIN (Service Process Improvement Network) zaprasza na VII Otwartą Konferencję, zorganizowaną dla tych, którzy pragną doskonalić procesy biurowe. Kraków - miejsce, w którym intensywnie rozwija się działalność usługowa, jest idealnym mi ...

Polecamy
Kalendarz konferencji Lean  
  Styczeń 2019  
PON WT ŚR CZW PT SOB NDZ
31123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031123

Brak wydarzeń dla tego miesiąca

PatronujemyŚledź nas na Facebooku